Τρίτη, 31 Μαρτίου 2009

ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ: Δεύτερη Εθνική Έκθεση της Ελλάδας


ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ


Δεύτερη Εθνική Έκθεση της Ελλάδας
Μάρτιος 2009


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 2
1. Οι νέοι νόμοι για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών από το 2005 μέχρι σήμερα 2
2. Δομή της έκθεσης. 2
II. ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ - ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΥΠΟΔΟΜΗ 3
1. Προγράμματα από εθνικούς φορείς. 3
2. Προγράμματα σε συνεργασία με εθνικούς φορείς και ΜΚΟ.. 5
3. Δομές από τους εθνικούς φορείς. 6
4. Ξενώνες και γραμμές SOS από ΜΚΟ.. 7
III. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ.. 9
IV. ΣΥΛΛΟΓΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ - ΠΟΣΟΣΤΑ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΒΙΑΣ.. 10
V. Ο ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ.. 11
1. Εθνικό Παρατηρητήριο. 11
2. Οι δράσεις των οργανώσεων - μελών του Εθνικού Παρατηρητηρίου. 15
VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ.. 18
VII. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ.. 20
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. 21
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2. 25
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3. 28
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4. 30
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5. 31
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6. 34

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Οι νέοι νόμοι για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών από το 2005 μέχρι σήμερα

Δύο νόμοι έχουν ψηφιστεί και τεθεί σε εφαρμογή από το 2005 μέχρι σήμερα. Ο Ν. 3500/2006 για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, και ο Ν. 3488/11/9/2006 που επικύρωσε την Κοινοτική Οδηγία 2002/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Σεπτεμβρίου 2002, η οποία τροποποίησε την Οδηγία 76/207/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών, περιλαμβάνει δε διατάξεις για την σεξουαλική παρενόχληση στους χώρους εργασίας.
Σχετικά με την αντιμετώπιση της διακίνησης των γυναικών / θυμάτων εμπορίας ισχύει πάντοτε ο Ν.3064/2006 και προεδρικό διάταγμα 233/2003, στα κενά και τις ασάφειες των οποίων έχομε αναφερθεί ήδη στην έκθεσή μας του Νοεμβρίου του 2004 (σελ.10 της 1ης έκθεσης).
Ως προς την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, οι σημαντικότερες διατάξεις του Ν. 3500/2006 είναι αυτές που αφορούν
1. Την εφαρμογή του και στις εκτός γάμου μόνιμες σχέσεις.
2. Την αναγνώριση του βιασμού στο γάμο ως εγκλήματος.
3. Την απαγόρευση της σωματικής βίας επί των ανήλικων ως μέσου σωφρονισμού.
4. Την ποινικοποίηση της κατάχρηση σε ασέλγεια, ιδίως αν το θύμα είναι ανήλικο.
5. Την με ιδιαίτερη αυστηρότητα τιμωρία πράξεων ενδοοικογενειακής βίας που τελούνται ενώπιον ανήλικου, καθώς και σε βάρος εγκύου ή προσώπου που δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του, για παράδειγμα ατόμου ανάπηρου υπερήλικα ή υπερήλικα.
Περιγραφή των παραλείψεων και των κενών αυτού του νόμου υπάρχει στο κεφάλαιο με τον τίτλο «Εθνικό Παρατηρητήριο : Η αντιμετώπιση της νέας νομοθεσίας».

2. Δομή της έκθεσης

Η έκθεση δομείται σύμφωνα με τους δείκτες του κειμένου του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου του ΕΛΓ, που έχει τον τίτλο: «Προς ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον έλεγχο της προόδου στον αγώνα εναντίον της βίας κατά των γυναικών». Συγκεκριμένα αναφερόμαστε στην υπάρχουσα υποδομή για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών (ξενώνες και γραμμές SOS από εθνικούς φορείς και από ΜΚΟ) και τις προσφερόμενες μέσω αυτής υπηρεσίες, –στα προγράμματα για την επίτευξη αυτού του στόχου και τις τυχόν συνεργασίες τους με τις ΜΚΟ. –στην επιμόρφωση των επαγγελματιών, -στη συλλογή στοιχείων, -στο Εθνικό Παρατηρητήριο και τη δράση των μελών του και γενικότερα στον αγώνα των ΜΚΟ για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών. Στα παραρτήματα υπάρχουν, εκτός από τα βιογραφικά σημειώματα της εμπειρογνώμονα και της αναπληρώτριάς της, το υπόμνημα που υποβάλαμε στη Γ.Γ.Ι με τις προτάσεις μας για τα υπό ψήφιση σχετικά νομοσχέδια, το έγγραφο προς το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης για την μη εφαρμογή της αρχής της ισότητας ανδρών-γυναικών στα μεταδιδόμενα προγράμματα και διαφημίσεις, το έγγραφο /διαμαρτυρία προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης σχετικά με την κατάργηση της διάταξης του ΑΚ. που αφορά το αμετάβλητο του πατρικού επωνύμου της συζύγου, καθώς και το έγγραφο προς τον Υπουργό Εσωτερικών σχετικά με την επιμόρφωση τον επαγγελματιών στα θέματα της βίας κατά των γυναικών.


II. ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ - ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΥΠΟΔΟΜΗ

1. Προγράμματα από εθνικούς φορείς

Συγκεκριμένα από το ΚΕΘΙ (Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας) σε συνεργασία με τη ΓΓΙ (Γενική Γραμματεία Ισότητας), για τη χρονική περίοδο 2006-2008.

1ο - Υποστήριξη Περιφερειακών Πολιτειών για τη διακίνηση γυναικών στο πλαίσιο προγράμματος HELLENIG AID.
Στόχος Προγράμματος. Η άμεση υποστήριξη των θυμάτων και η κάλυψη των αναγκαίων δομών που δραστηριοποιούνται σχετικά με την αρωγή και την προστασία των θυμάτων στα Δυτικά Βαλκάνια.
Χρηματοδότηση από Υπουργείο Εξωτερικών.
2ο- Στο ίδιο πλαίσιο προγράμματος του HELLENIG AID σχετικά με δράσεις προλήψεις και υποστήριξης θυμάτων παράνομης διακινήσεις και εμπορίας.
Στόχος Προγράμματος. Η πρόληψη του φαινομένου της παράνομης διακίνησης και εμπορίας στην Αλβανία, κυρίως μέσω εκπαιδευτικών δράσεων στα σχολεία καθώς και η υποστήριξη των θυμάτων, μέσω ενίσχυσης υφισταμένων τοπικών δομών του ΔΟΜ.
Δράσεις Προγράμματος. Σεμινάρια Εκπαιδεύσεις Εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτική εκστρατεία και ευαισθητοποίηση μαθητών στην Αλβανία, παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης στα θύματα σωματεμπορίας, δικτύωση μεταξύ κυβερνητικών και μη κυβερνητικών οργανώσεων που ασχολούνται με την αρωγή και την προστασία των θυμάτων.
Χρηματοδότηση από Υπουργείο Εξωτερικών.

3ο- Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, του οποίου τελική δικαιούχος είναι η ΓΓΙ για τη χρονική περίοδο 2004- 2007, σκοπό είχε την εξασφάλιση βιώσιμης απασχόλησης στις γυναίκες, μέσα από την παροχή υπηρεσιών εξειδικευμένης πληροφόρησης, συμβουλευτικής και κοινωνικής στήριξης, με προτεραιότητα στα θύματα ενδοοικογενειακής βίας.
Επίσης στις 25 Νοέμβριου που έχει ορισθεί ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των Γυναικών, το πρόγραμμα προέβλεπε διανομή σχετικού υλικού από τη Γ.Γ.Ι., ανάρτηση αφισών στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και μετάδοση ηχητικού μηνύματος
σε όλους τους σταθμούς του Μετρό.

4ο. Πρόγραμμα ΑΛΚΗΣΤΙΣ .Φορέας Υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας και Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.
Στόχος προγράμματος. Ενημέρωση και πληροφόρηση ειδικών επαγγελματικών μονάδων, αλλά και του πληθυσμού σε θέματα ισότητας και ενδοοικογενειακής βίας.

5ο. Πρόγραμμα Α.Σ.Π.Ι.Δ.Α 2006-2008
Στόχος προγράμματος . Λειτουργία ξενώνα για θύματα σωματεμπορίας, επιμόρφωση επαγγελματιών, παροχή ψυχολογικής, νομικής , συμβουλευτικής υποστήριξης.

6ο. Πρόγραμμα. Δράσεις Ενίσχυσης της Απασχόλησης με την ενεργό συμμετοχή των ΜΚΟ 2008.
Στόχος . Η υλοποίηση σχεδίων δράσης σε Δήμους και Κοινότητες του Ν. Ιωαννίνων με στόχο την ενημέρωση των γυναικών της περιοχής σε θέματα ισότητας στην οικογένεια, στην εργασία και της ενδοοικογενειακής βίας.

2. Προγράμματα σε συνεργασία με εθνικούς φορείς και ΜΚΟ

2.1. Εθνικός φορέας : Υπουργείο Εξωτερικών – ΜΚΟ : ΔΙΚΤΥΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΗΣ
Χρονική Περίοδος 2005-2007
2.1.α. Πρόγραμμα ΕΙΡΗΝΗ σχετικά με την γραμμή ΣΟΣ του Δικτύου Γυναικών Ευρώπης. Ποσό 10.000
2.1.β. Πρόγραμμα ΑΛΚΗΣΤΙΣ ,σχετικά με την παράνομη διακίνηση και εμπόριο γυναικών. Ποσό 150.000

Χρονική Περίοδος 2006-2008
1. Επιδοτούμενο πρόγραμμα από την ΓΓΙ σχετικά με την ενδοοικογενειακή βία που περιελάμβανε νομική και ιατρική στήριξη. Ποσό 10.000.
2.Πρόγραμμα επιδοτούμενο από την Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, με το τίτλο art-therapy με σκοπό τη στήριξη θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας. Ποσό 20.000 €.

2.2. Εθνικός φορέας : Υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας (επιδοτούμενο και από την Ε.Ε.) – ΜΚΟ : Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου και Νομού Ηρακλείου
Χρονική Περίοδος 2007-2008
Πρόγραμμα. Δράσεις Ενίσχυσης Απασχόλησης με την Ενεργό Συμμετοχή των ΜΚΟ.
Το πρόγραμμα είχε τις ακόλουθες δράσεις : α) Η Κακοποίηση με τα Μάτια των Παιδιών, που υλοποιήθηκε από το Δήμο Ηρακλείου. β) Παρέμβαση στην οικογένεια για την καταστολή της βίας, που υλοποιήθηκε από τους Δήμους Γαζιού και Μοιρών.
Σκοπός προγράμματος. Η ευαισθητοποίηση σε θέματα που έχουν να κάνουν με τη κακοποίηση σε όλες τις μορφές της και η άμβλυνση των συνεπειών της στα άτομα που τη δέχονται,
Χρονική διάρκεια ενός έτους από 14/3/2007 έως 13/3/2008.

2.3. Εθνικός φορέας : Υπουργείο Εξωτερικών – ΜΚΟ : ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΘΥΜΑΤΩΝ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ - Ε.Κ.Υ.Θ.Κ.Κ.Α

Χρονική περίοδος 2005-2006
Τίτλος προγράμματος Μέριμνα και Αρωγή στα θύματα σωματεμπορίας από την κοινωνία των πολιτών και το δικαστικό μας σύστημα- Ανάπτυξη σχετικών πλαισίων στήριξης στην γείτονα Αλβανία.
Στόχος προγράμματος. Παροχή ψυχολογικής, κοινωνικής και νομικής υποστήριξης σε θύματα σωματεμπορίας. Επιμόρφωση αστυνομικών για θέματα σωματεμπορίας, ενημέρωση του γενικού κοινού.

Πρόγραμμα 2007 : Δικτύωση των ΜΚΟ στην Ελλάδα και Ουκρανία - Δημιουργία βάσης δεδομένων- Αρωγή σε θύματα σωματεμπορίας
Στόχος προγράμματος. Δημιουργία βάσης δεδομένων για θύματα σωματεμπορίας που επαναπατρίζονται στη Ουκρανία – Αρωγή και φιλοξενία στα θύματα.

3. Δομές από τους εθνικούς φορείς

Σύμφωνα με τον Δημοτικό και Κοινοτικό Κώδικα (Ν.3463/2006) η νέα αρμοδιότητα των Δήμων και Κοινοτήτων σε πρώτο βαθμό είναι η συμβουλευτική στήριξη των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, με την προοπτική δημιουργίας συμβουλευτικών κέντρων και ξενώνων ανά 10.000 κατοίκους.

Το Ε.Κ.Κ.Α. (Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης) είναι ο δημόσιος φορέας που αναλαμβάνει τις περιπτώσεις ζευγαριών με περιστασιακή και όχι μακροχρόνια κακοποίηση παρόλο που, με την ισχύουσα νομοθεσία και τις εξαγγελίες των εμπλεκομένων αρμόδιων δημόσιων φορέων, έπρεπε να αναλαμβάνει και περιστατικά μακροχρόνιας κακοποίησης. Σύμφωνα με την ενημέρωσή μας από την πλευρά του Ε.Κ.Κ.Α., αυτό δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στις περιπτώσεις μακροχρόνιας ενδοοικογενειακής βίας, διότι του λείπει το εξειδικευμένο μόνιμο επιστημονικό προσωπικό και οι κατάλληλες υλικές υποδομές. Διαθέτει ξενώνα και γραμμή ΣΟΣ, αλλά όχι αποκλειστικά για περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Επίσης παρέχει βοήθεια διερμηνείας στα θύματα trafficking.

Ως προς τους ξενώνες που υπάγονται στη Γ.Γ.Ι. εξακολουθούν να είναι οι ίδιοι που αναφέρουμε στην 1η έκθεση του Παρατηρητηρίου, το Νοέμβριο του 2004. Δυστυχώς, ενώ κάνουν μια θαυμάσια δουλειά, είναι ελάχιστοι σε σχέση με τα ποσοστά της ενδοοικογενειακής βίας στην Ελλάδα και το ποσοστό του πληθυσμού που πρέπει να εξυπηρετήσουν.

3.1. Ξενώνες και γραμμές SOS από εθνικούς φορείς
Συμβουλευτικά Κέντρα για τη Βία κατά των Γυναικών Γ.Γ.Ι. σε Αθήνα και Πειραιά
Αθήνα Νίκης 11 Σύνταγμα. Σε συνεργασία με το Δήμο Αθηναίων διαθέτει και ξενώνα για τα θύματα κακοποίησης, με δυνατότητα φιλοξενίας 10 έως 10 γυναικών.

Πειραιάς Αλκιβιάδου 76

Ε.Κ.Κ.Α. Βασ. Σοφίας 135 Γραμμή SOS 197. Διαθέτει και ξενώνα για θύματα κακοποίησης, αλλά και για άλλα περιστατικά.
Διέθετε και στη Θεσσαλονίκη αλλά, λόγω έλλειψης προσωπικού, δεν λειτουργεί πάντοτε.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ – Συμβουλευτικό Κέντρο της Γ.Γ.Ι.

ΠΑΤΡΑ - Συμβουλευτικό Κέντρο της Γ.Γ.Ι.

ΚΡΗΤΗ
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΜΕΛΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ και Νομού Ηρακλείου. Ο Σύνδεσμος Γυναικών Κρήτης είναι ΜΚΟ διαθέτει ξενώνα και γραμμή SOS για θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Ο ξενώνας μπορεί να φιλοξενήσει 7 με 10 γυναίκες με τα παιδιά τους και εξυπηρετεί περιστατικά από όλη την Κρήτη και, σε αρκετές περιπτώσεις, από τα γύρω νησιά. Στηρίζεται οικονομικά από το Υπουργείο Ανάπτυξης και από αντίστοιχα ευρωπαϊκά προγράμματα αλλά και από δωρεές.
Στις γυναίκες που φιλοξενούνται προσφέρεται πλήρης φιλοξενία, έξοδα για τη μετάβαση τους εκτός Κρήτης αν αυτό χρειαστεί. Επίσης προσφέρεται ψυχολογική, συμβουλευτική και νομική βοήθεια καθώς και βοήθεια ως προς την εύρεση κατοικίας και εργασίας.

4. Ξενώνες και γραμμές SOS από ΜΚΟ

4.1 ΑΘΗΝΑ

4.1.1. ΜΚΟ ΑΔΕΣΜΕΥΤΗ ΚΙΝΗΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ. Προσφέρει συμβουλευτική, ψυχολογική και νομική βοήθεια σε θύματα κακοποίησης. Επίσης εφαρμόζει πρόγραμμα ενημέρωσης στις γυναίκες με artm therapy, σχετικά με την προσοχή τους στις εφήμερες σχέσεις των ραντεβού με άγνωστους και τους κινδύνους που κρύβουν. Εκδίδει το περιοδικό ΤΕΛΕΣΣΙΛΑ με θέματα σχετικά με την ενδοοικογενειακή βία και το trafficking.
4.1.2. ΜΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΗΣ . Διαθέτει γραμμή SOS και ξενώνα
για γυναίκες θύματα κακοποίησης και trafficking, που μπορεί να φιλοξενήσει 8-10 γυναίκες. Παίρνει επιδοτήσεις από Ευρωπαϊκά Προγράμματα, από Γ.Γ.Ι και από Υπουργεία όπως Υγείας και Εξωτερικών.
4.1.3. ΞΕΝΩΝΑΣ ΧΟΛΑΡΓΟΥ. Πρόκειται για σύλλογο που διαθέτει ξενώνα για θύματα κακοποίησης -περίπου 10 γυναίκες με τα παιδιά τους. Επίσης τους προσφέρει νομική και ψυχολογική βοήθεια. Είναι από τους πιο παλιούς συλλόγους που δραστηριοποιείται σε θέματα βίας κατά των γυναικών. Δεν λαμβάνει καμία κρατική επιχορήγηση και δεν έχει πάρει κάποιο ευρωπαϊκό σχετικό πρόγραμμα και συντηρείται από δωρεές και εισφορές από τα μέλη του.
4.1.4. ΞΕΝΩΝΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ. Ο ξενώνας της Αρχιεπισκοπής, φιλοξενεί γυναίκες θύματα κακοποίησης μαζί με τα παιδιά τους και συντηρείται οικονομικά από πόρους της ελληνικής ορθόδοξης Εκκλησίας.
4.1.5. ΞΕΝΩΝΑΣ ΚΑΘΟΛΙΚΩΝ ΜΑΡΙΑ ΤΕΡΕΖΑ. Ο ξενώνας φιλοξενεί θύματα ενδοοικογενειακής βίας γυναίκες με τα παιδιά τους, τις βοηθά οικονομικά και τις στηρίζει ψυχολογικά. Συντηρείται από την καθολική εκκλησία.
4.1.6. ΜΚΟ ΚΛΙΜΑΚΑ Διαθέτει γραμμή SOS για θύματα trafficking και παλαιοτέρα αντίστοιχο ξενώνα, που έκλεισε λόγω έλλειψης οικονομικών πόρων.

4.2. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
4.2.1. ΜΚΟ ΑΡΣΗΣ. Διαθέτει ξενώνα, ψυχολογική και νομική βοήθεια σε θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Η έλλειψη όμως οικονομικών πόρων δημιουργεί πρόβλημα στην μετέπειτα λειτουργία του. Δεν παίρνει καμία κρατική βοήθεια.
4.2.2. ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΘΕΣΑΛΛΟΝΙΚΗΣ
Διαθέτει γραμμή SOS, με συμβουλευτική, νομική και ψυχολογική υποστήριξη. Η συνέχεια της λειτουργίας του όμως όπως μας ενημέρωσε η υπεύθυνη είναι προβληματική διότι ενώ στηρίζεται από τα μέλη του, δεν φτάνει για την μετέπειτα συνέχειά του, διότι δεν λαμβάνει καμία βοήθεια από την πολιτεία η από ευρωπαϊκά προγράμματα .

4.3. ΛΟΙΠΕΣ ΠΟΛΕΙΣ
4.3.1. ΒΟΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ. Είναι φιλανθρωπικό σωματείο και διαθέτει ξενώνα για 4 με 6 γυναίκες θύματα κακοποίησης, με τα παιδιά τους. Εξυπηρετεί περιστατικά όχι μόνο από το Βόλο αλλά και από όλη την Θεσσαλία, αφού δεν υπάρχει πουθενά αλλού αντίστοιχος ξενώνας. Στηρίζεται οικονομικά από εισφορές των μελών του και από δωρεές.
4.3.2. ΔΡΑΜΑ.- ΜΚΟ ΕΝΩΣΗ ΚΥΡΙΩΝ ΔΡΑΜΑΣ. Διαθέτει ξενώνα για γυναίκες θύματα κακοποίησης, χωρητικότητας 15 έως 20 ατόμων. Στηρίζεται οικονομικά από δωρεές και εισφορές των μελών του.
4.3.3. ΝΑΥΠΑΚΤΟΣ - ΜΚΟ Ο ΠΛΑΤΩΝ. Διαθέτει γραμμή SOS για θύματα ενδοοικογενειακης βίας με νομική και ψυχολογική βοήθεια. Δεν παίρνει καμία κρατική βοήθεια και στηρίζεται από τα μέλη του και δωρεές.
4.3.4. ΔΗΜΟΣ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ. Διαθέτει γραμμή SOS για θύματα ενδοοικογενειακής βίας, στηρίζοντας τις γυναίκες νομικά και ψυχολογικά. Δεν διαθέτει ξενώνα.
4.3.5. ΠΡΕΒΕΖΑ -ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΘΥΜΑΤΩΝ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ. Συνεργάζεται με το Κ.Ε.Θ.Ι διαθέτει γραμμή SOS, με νομική και ψυχολογική βοήθεια. Έχει πρόβλημα λειτουργίας διότι υπάρχει έλλειψη μόνιμου προσωπικού αλλά και οικονομικών πόρων.
4.3.6. ΣΕΡΡΕΣ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ. Σύλλογος που έχει γραμμή υποστήριξης για θύματα ενδοοικογενειακής βίας.



III. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ

· Σύμφωνα με την έκθεση της Γ.Γ.Ι του έτους 2006:
Η Γ.Γ.Ι σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης ΙΝΕΠ-ΕΚΔΔΑ διεξάγει σεμινάρια επιμόρφωσης και ευαισθητοποίησης δικαστών, εισαγγελέων, αστυνομικών και κοινωνικών λειτουργών, με σκοπό την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση υποθέσεων ενδοοικογενειακής βίας, σε Αθήνα, Πάτρα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα και Ηράκλειο Κρήτης.

· ΧΡΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2006- 2008:
Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Ελληνικών Φορέων για την αντιμετώπιση της Διεθνούς Σωματεμπορίας με τη χρηματοδότηση τουΥπουργείου Εξωτερικών.
Στόχος Προγράμματος. Η ενίσχυση των υφισταμένων δομών για τη διακίνηση και εμπορία γυναικών στην Ελλάδα, μέσω της διεξαγωγής μιας συνεκτικής δράσης από τα μέλη των συγκεκριμένων φορέων.
Δράσεις Προγράμματος: Διεξαγωγή 3/μερων σεμιναρίων -δικτύωση μεταξύ κυβερνητικών και μη κυβερνητικών φορέων που ασχολούνται με την αρωγή και τη προστασία του θύματος καθώς και με την αντιμετώπιση του φαινομένου -διεξαγωγή συνεδρίου για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων.


IV. ΣΥΛΛΟΓΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ - ΠΟΣΟΣΤΑ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΒΙΑΣ

Πρόκειται για στοιχεία ελληνίδων και αλλοδαπών γυναικών που απευθύνθηκαν στα συμβουλευτικά κέντρα της Γ,Γ.Ι. σε Αθήνα και Πειραιά κατά τη διάρκεια του έτους 2006.
Τηλεφωνικές κλήσεις: 2550 από 1/1/2006- 31/12/2006
Ραντεβού: 802
Το 67% των γυναικών που υπέστησαν κακοποίηση ήταν έγγαμες.
Το 21% ήταν διαζευγμένες ή σε διάσταση, δηλ.1 στις 5 γυναίκες.
Το 16% ήταν αλλοδαπές, 4 στις 10 προέρχονταν από χώρες των Βαλκανίων.
Σύμφωνα με τη στατιστική αξιοποίηση σχετικά με το μορφωτικό επίπεδο, 7 στις 10 γυναίκες ήταν Δευτεροβάθμιας, Τεχνολογικής ή Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης. Άξιο προσοχής είναι το γεγονός ότι 3 στις 10 γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας είναι Τεχνολογικής η Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης και επίσης 3 στις 10 Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης. Συνεπώς καταργείται ο μύθος ότι η κακοποιημένη γυναίκα είναι χαμηλού μορφωτικού επιπέδου. Η γυναίκα ενδέχεται να καταστεί θύμα βίας ανεξαρτήτως του μορφωτικό επίπεδου της.
Επίσης, σύμφωνα με τα στοιχεία, 6 στις 10 γυναίκες θύματα βίας ήταν σε μέτρια ή καλή οικονομική κατάσταση.
Μια στις 3 γυναίκες /θύματα κακοποίησης παντρεύτηκε το δράστη, ενώ είχε δείγματα βίαιης συμπεριφοράς του και πριν το γάμο τους.
Δράστης της ενδοοικογενειακή βίας κατά 82% ήταν ο σύζυγος, σε ποσοστό 12% ήταν ο σύντροφος και σε μικρότερα ποσοστά άτομα του οικογενειακού ή κοινωνικού περιβάλλοντος, όπως πατέρας, αδελφός κ.α.
Η διάρκεια της σχέσης με το δράστη των 2 από τις 3 γυναίκες ήταν, κατά προσέγγιση, μεγαλύτερη από 10 έτη.
Οι δράστες είναι κατά προσέγγιση 6 στους 10 δευτεροβάθμιας, τεχνολογικής η πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και μόλις 1 στους 10 άνεργος.
Σύμφωνα με την ποσοτική ανάλυση των στοιχείων, 6 στους 10 δράστες δεν είχαν κάνει χρήση αλκοόλ ή άλλων ουσιών.


V. Ο ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Όπως αναφέρουμε και στην 1η έκθεσή μας, του Νοεμβρίου 2004 (σελ 21), οι ελληνικές γυναικείες οργανώσεις δεν επιχορηγούνται από το Κράτος, εκτός από τις περιπτώσεις που υλοποιούν κοινοτικά προγράμματα με συν-χρηματοδότηση του Κράτους. Ωστόσο αναπτύσσουν πλούσια δραστηριότητα, μέρος δε αυτής της δραστηριότητας αποτελεί και ο αγώνας τους κατά της βίας σε βάρος των γυναικών.

1. Εθνικό Παρατηρητήριο

Το Εθνικό Παρατηρητήριο της Ελλάδας ιδρύθηκε στις 31/5/2003, κατά την διάρκεια της ελληνικής προεδρίας της Ε.Ε. Η δομή του διαφέρει από των άλλων χωρών. Οι οργανώσεις/ μέλη του δεν είναι όλες μέλη του ελληνικού τμήματος του ΕΛΓ (Ευρωπαϊκού Λόμπι γυναικών). Όπως αναφέρουμε και στην 1η έκθεσή μας (σελ. 3), είναι ελκυστική η ιδέα της συνεργασίας μεταξύ οργανώσεων, πέραν εκείνων που συμμετέχουν στο ΕΛΓ. Στα χρόνια που ακολούθησαν, αυτή η συνεργασία είχε ως συνέπεια την ανάπτυξη της πλούσιας δραστηριότητας ενός εταίρου, αποτελεσματικού σε εθνικό επίπεδο, για την αντιμετώπιση του φαινομένου της βίας κατά των γυναικών. Η συνεργασία σε εθνικό επίπεδο μπόρεσε να αποτελέσει μια μοναδική ευκαιρία -εκτός από την από κοινού εξέταση των προβλημάτων που οφείλονται στην έλλειψη δομών για την αντιμετώπιση του φαινομένου της βίας- και για τη συνεύρεση των σχεδιαστών της πολιτικής με τις ΜΚΟ της βάσης για την εξεύρεση λύσεων.
Στα πλαίσια αυτής της δραστηριότητάς του, το Εθνικό Παρατηρητήριο α) απηύθυνε στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης έγγραφο, με θέμα την εφαρμογή της αρχής της ισότητας γυναικών-ανδρών μέσα από τις εκπομπές, τα ρεπορτάζ και τις διαφημίσεις της τηλεόρασης, (δες Παράρτημα 2), β) διαμαρτυρήθηκε έντονα και ζήτησε από τον Υπουργό Δικαιοσύνης να τιμήσει το αξίωμά του και να μην επιμείνει στην τροποποίηση του άρθρου 1388 ΑΚ. το οποίο ορίζει ότι «με το γάμο δεν μεταβάλλεται το επώνυμο των συζύγων» (δες Παράρτημα 3) και γ) με έγγραφο του προς το Υπουργείο Εσωτερικών & Δημόσιας Τάξης προσφέρεται σε συνεργασία με τις Αστυνομικές Αρχές, για την καλύτερη αντιμετώπιση του φαινομένου της βίας κατά των γυναικών (δες Παράρτημα 4).


1.1. Η αντιμετώπιση της νέας νομοθεσίας.
Η έντονη πίεση που άσκησαν οι ΜΚΟ /μέλη του Εθνικού Παρατηρητηρίου, καθώς και άλλων ΜΚΟ που ασχολούνται με τη βία κατά των γυναικών, πέτυχε την ψήφιση του Ν.3500/2006 σχετικά με την ενδοοικογενειακή βία, αν και ο συγκεκριμένος νόμος δεν καλύπτει τα νομοθετικά κενά που είχαν επισημάνει οι γυναικείες οργανώσεις και η κ. Κωσταβάρα ιδιαίτερα, ως εμπειρογνώμονας του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου και ένα από τα τρία επιστημονικά μέλη της πρώτης Διυπουργικής Επιτροπής που νομοθέτησε το πρώτο νομοσχέδιο για τη βία στην οικογένεια (πρβλ. 1η έκθεση Εθνικού Παρατηρητηρίου, σελ. 9-11). Συγκεκριμένα:
1.1.1. Στις 26 Ιουνίου του 2005 η Κίνηση Δημοκρατικών Γυναικών υπέβαλε στα μέλη της συσταθείσας από την Γ.Γ.Ι. Ομάδας Εργασίας, με αντικείμενο την επεξεργασία νόμου για την καταπολέμηση της ενδοοικογενειακής βίας, κείμενο προτάσεων νόμου, το οποίο προσυπέγραψαν και τα λοιπά μέλη του Δικτύου «για την καταπολέμηση της ανδρικής βίας κατά των γυναικών». (Δες Παράρτημα αρ.1)
1.1.2. Στις 15/07/05 μας κοινοποιήθηκε από την Γ.Γ.Ι. το Πόρισμα της Ομάδας Εργασίας, συνοδευόμενο από επιστολή με την οποία μας ζητήθηκε «η στήριξή μας για την προώθηση των προτάσεων του πορίσματος και ιδιαίτερα του πνεύματος αυτών των προτάσεων». Στην επιστολή αυτή απαντήσαμε με έγγραφο που πρωτοκολλήσαμε στις 28/07/05 στην αρμόδια υπηρεσία της Γ.Γ.Ι., ότι «λυπούμαστε που δεν θα μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στο αίτημά σας για την στήριξη αυτού του πορίσματος, του οποίου οι επί μέρους διατάξεις αλλά και το γενικότερο πνεύμα μας βρίσκουν απόλυτα αντίθετες ».
1.1.3. Ακολούθησε συνέντευξη της κ. Κωσταβάρα στη στήλη «Ο Ιός» της έγκριτης εφημερίδας «Η ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ» για την πορεία της νομοθετικής διαδικασίας του θέματος και στις 15/10/05 δημοσιεύθηκε σημείωμα της Γενικής Γραμματέα Ισότητας, κας Ευγενίας Τσουμάνη, με «διευκρινίσεις σχετικά με το θέμα του νομοθετικού πλαισίου για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας», και παράλληλη ανακοίνωση ότι «το Πόρισμα διαβιβάσθηκε τον περασμένο Ιούλιο στο Υπουργείο Δικαιοσύνης ως καθ’ ύλη αρμόδιο για την προώθηση του σχετικού νομοσχεδίου».
1.1.4. Μετά τη δημοσιοποίηση του Ν/Σ (νομοσχεδίου) για την αντιμετώπιση της ενδο-οικογενειακής βίας, κλήθηκε η συντονίστρια του Εθνικού Παρατηρητηρίου «για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών», να το σχολιάσει στη σχετική συζήτηση που οργάνωσαν οι φεμινιστικές ομάδες. Στη γραπτή εισήγηση που τους έστειλε υπάρχει η ρητή παρατήρηση ότι «το προτεινόμενο Ν/Σ δεν πληρεί καμία από τις προϋποθέσεις ενός σύγχρονου νόμου, δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα και συνεπώς δεν το λύνει. Τα ίδια επανέλαβε η κ. Κωσταβάρα, προσκαλεσμένη πάντοτε υπό την ιδιότητα της συντονίστριας του Εθνικού Παρατηρητηρίου, -μαζί με την Γενική Γραμματέα Ισότητας και τον Πρόεδρο της Ενώσεως Δικαστών και Εισαγγελέων Ελλάδας- από τον δικηγορικό σύλλογο Θεσσαλονίκης, στην επιστημονική εκδήλωση που οργάνωσε αυτός, στις 3 Μαϊου 2066, με θέμα «Σχέδιο Νόμου για την αντιμετώπιση της ενδο-οικογενειακής βίας»
Ακολουθεί η απαρίθμηση των στοιχείων που κάνουν απαράδεκτη την ψήφιση αυτού του Ν/Σ, το οποίο ωστόσο ψηφίστηκε και είναι ο ισχύων νόμος.

Μεταξύ των άλλων ορίζεται :
- Στο άρθρο 6 ότι με το άρθρο αυτό αντιμετωπίζονται οι σοβαρότερες μορφές ενδοοικογενειακής σωματικής βλάβης. Που σημαίνει ότι δεν διώκεται ποινικά ο δράστης της ψυχολογικής βίας.
- Στο άρθρο 8, που αντιμετωπίζει το βιασμό στο γάμο ορίζεται: “Από το κείμενο της παραγράφου 1 του άρθρου 336 του Ποινικού Κώδικα απαλείφεται η λέξη εξώγαμη”.
Αλλά σε ένα ειδικό νόμο, όπως ο προτεινόμενος, δεν συνιστάται η παραπομπή στις διατάξεις άλλου νόμου, γιατί ευλόγως δημιουργούνται προβλήματα ερμηνείας, όπως για παράδειγμα το με ποια ποινή τιμωρείται το έγκλημα του συζυγικού βιασμού. Είναι αναγκαίο, για το λόγο αυτό, να αναγνωρίζεται ρητά ως αξιόποινη πράξη ο συζυγικός βιασμός και να ορίζεται και η ποινή του, όπως γίνεται και με τις άλλες πράξεις βίας που περιγράφονται στο νόμο (άρθρα 6,7,9).
- Άρθρα 11-14: Τα άρθρα αυτά αναφέρονται στη λειτουργία του απαράδεκτου θεσμού του διαμεσολαβητή, Ισχυρίζονται οι συντάκτες του ότι µε την εισαγωγή του θεσμού αυτού στη χώρα µας καθίσταται πιο φιλικό το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης για τη συγκεκριμένη κατηγορία των θυμάτων ώστε αυτά, αφενός µεν να έχουν περισσότερα κίνητρα να καταγγέλλουν την πράξη, αφετέρου δε να τους παρέχεται η δυνατότητα να μετάσχουν σε μια διαδικασία που σκοπό θα έχει να τα βοηθήσει να συζητήσουν και να θέσουν τέρμα στις σχετικές συμπεριφορές µε τη βοήθεια ενός αμερόληπτου τρίτου. Το εμφανιζόμενο ως πλεονέκτημα αυτής της διαδικασίας, επειδή δήθεν το θύμα θα έχει το θάρρος να καταγγείλει την πράξη, δείχνει άγνοια της πραγματικότητας. Οι ειδικοί που ασχολούνται με το πρόβλημα, αν ερωτηθούν, θα μας πουν ότι οι γυναίκες που έρχονται να καταθέσουν για την κακοποίηση, βρίσκονται κατά κανόνα σε μεγάλη σύγχυση, αγωνία και ανασφάλεια. Αναζητούν βοήθεια και στήριξη και όχι συζήτηση με τον δράστη της βίας.
Η διατύπωση των άρθρων στο σύνολό τους δίνει την εντύπωση ότι ο θεσμός δημιουργήθηκε για να προστατέψει τον δράστη των βίαιων πράξεων. Έτσι, ο αρμόδιος εισαγγελέας για την άσκηση της ποινικής δίωξης κρίνει αν θα ασκηθεί αυτή, δηλ. φροντίζει να αποτρέψει τη δίωξη, και η υπόθεση μπαίνει στο Αρχείο, εφόσον ο δράστης του εγκλήματος δηλώσει ότι είναι πρόθυμος να δώσει το λόγο της τιμής του ότι δεν θα επαναλάβει στο μέλλον τις πράξεις βίας. Γιατί δεν ρωτήθηκαν οι ειδικοί επιστήμονες και οι επαγγελματίες οι ασχολούμενοι με αυτή τη μορφή της βίας; Αυτοί γνωρίζουν πολύ καλά ότι ο δράστης της βίας υπόσχεται συνεχώς ότι θα βελτιωθεί. Πόσες φορές δεν έχει πει στο θύμα -τη σύντροφό του- ότι είναι η μόνη ικανή να τον καταλάβει και να τον κάνει να αλλάξει -τόσο που εκείνη καταλήγει να αισθάνεται υπεύθυνη για την ασκούμενη σε βάρος της βία!! Ποια η δυσκολία για να δώσει το «λόγο της τιμής» του, προκειμένου να αποφύγει τη δίωξη! Σχετικές μελέτες, που έγιναν στις ΗΠΑ, διακρίνουν 3 φάσεις στον κύκλο της βίας. Στην 3η φάση ο δράστης εκδηλώνει τύψεις και δίνει κάθε είδους υπόσχεση στο θύμα. Σ’ αυτήν ακριβώς τη φάση ένας μεγάλος αριθμός θυμάτων επιστρέφει στους συντρόφους ελπίζοντας στη μη επανάληψη. Η πραγματικότητα διαψεύδει τις ελπίδες τους.

1.1.5. Ως προς την υπάρχουσα υποδομή και την παροχή υπηρεσιών. Σύμφωνα με το άρθρο 21 του Ν. 3500/2006: «Τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας δικαιούνται πλήρη ηθική και την απόλυτα αναγκαία υλική συµπαράσταση από νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου που λειτουργούν ειδικά για τους σκοπούς αυτούς υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και από κοινωνικές υπηρεσίες των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης».
Αλλά, όπως ήδη σημειώνουμε στο οικείο κεφάλαιο, το Ε.Κ.Κ.Α (Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης) που είναι ο δημόσιος φορέας που αναλαμβάνει τις περιπτώσεις ζευγαριών με κακοποίηση, δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στο έργο του διότι του λείπει το εξειδικευμένο μόνιμο επιστημονικό προσωπικό και οι κατάλληλες υλικές υποδομές.
Και όμως, στα έγγραφα που απευθύναμε στη Γ.Γ.Ι. και κοινοποιήσαμε και στον αρμόδιο Υπουργό Δικαιοσύνης τονίσαμε την ανάγκη αρωγής των θυμάτων. Θυμίσαμε ότι, στις χώρες που εφαρμόζουν τις συστάσεις της Ε.Ε. για την ενδοοικογενειακή βία, τα μέτρα βοήθειας των θυμάτων περιλαμβάνουν την πλήρη κοινωνική αρωγή και τη δωρεάν νομική βοήθεια. Η δωρεάν Νομική Βοήθεια της γυναίκας/ θύματος περιλαμβάνει και το δικαίωμα στη δωρεάν υπεράσπιση και αντιπροσώπευση από Δικηγόρο σε όλες τις αγωγές και τις διοικητικές διαδικασίες που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με τη βία που υπέστησαν. Παραλλήλως, όταν απευθύνονται στις Αστυνομικές Αρχές, παρέχονται στα θύματα πλήρης ενημέρωση για τα δικαιώματά τους και συμβουλές σχετικά με την κατάστασή τους και ειδοποιούνται οι σχετικές υπηρεσίες για την περίθαλψή τους. Κρίνεται δε αναγκαία η δημιουργία και λειτουργία μηχανισμού παρακολούθησης, ελέγχου και αξιολόγησης του όλου συστήματος αντιμετώπισης του προβλήματος.
Δυστυχώς τίποτε από αυτά δεν εφαρμόζεται στη δική μας χώρα.


2. Οι δράσεις των οργανώσεων - μελών του Εθνικού Παρατηρητηρίου

2.1. ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΜΝΗΣΤΙΑ (ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΤΜΗΜΑ) - Σημαντικότερες δράσεις για το 2007-2008:
- Δημοσιοποίηση έκθεσης σχετικά με το trafficking στην Ελλάδα και συνέντευξη τύπου με το σχετικό θέμα.
- Συλλογή 15.000 υπογραφών διεθνώς για την προώθηση των αιτημάτων σχετικά με τη βία.
- Κατάρτιση Οδηγού για Κριτήρια Αναγνώρισης Θυμάτων trafficking σε συνεργασία με άλλες 10 οργανώσεις του πεδίου και παρουσίαση του στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Θεσμική πίεση για τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας, ώστε να μην θεωρείται προαπαιτούμενο για την παροχή προστασίας η συνεργασία του θύματος με την αστυνομία για τη δίωξη των δραστών.
- ΄Ερευνα γνώμης σχετικά με το trafficking σε 5 μεγάλες πόλεις. Ο αριθμός ερωτηματολόγιων ανέρχονταν σε 1.400.
- Συμμετοχή στο Δίκτυο για την Εξάλειψη του Ακρωτηριασμού Γυναικείων Γεννητικών Οργάνων με στόχο την κατάρτιση εθνικού σχεδίου δράσης.
- Συνεργασία με ΜΚΟ, γυναικείες-φεμινιστικές για θέματα βίας κατά των γυναικών.
- Συμμετοχή στην Εθνική Επιτροπή για την Ισότητα ως εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών και κατάθεση σχολιασμού για το έργο της Γ.Γ.Ι. Κριτική στο νόμο 3500/2006 για την ενδοοικογενειακή βία.
- Μεγάλη καμπάνια συμπαράστασης και ενημέρωσης διεθνώς για την Κ. ΚΟΥΝΕΒΑ με συλλογή υπογραφών διεθνώς συμπεριλαμβανομένης στη λίστα των 8 γυναικών για το 2009 που η Δ.Α. έχει υπό την προστασία της.
- Ποικίλες δράσεις για την εκστρατεία Να σταματήσουμε τη βία κατά των γυναικών, με έμφαση στην ενδοοικογενειακή βία, όπως ανάρτηση τεράστιας αφίσας στο Μουσείο Μπενάκη, θεατρικές παραστάσεις, νεανική καλοκαιρινή κατασκήνωση, ευρεία κάλυψη από τα ΜΜΕ κ.λπ.
2.2. ΔΙΚΤΥΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΗΣ (ελληνικό τμήμα). Διαθέτει ξενώνα, για θύματα trafficking, στον οποίο διαμένουν ανάλογα με την περίπτωση από μια εβδομάδα έως 8-9 μήνες και έχει χωρητικότητα έως 35 γυναίκες.
Ο μέσος όρος ηλικίας των γυναικών που φιλοξενήθηκαν ήταν από 19-20 ετών και οι εθνικότητες: 17 Ρουμάνες, 11 Ρωσίδες, 2 Αλβανίδες, 1 Βουλγάρα, 3 Νιγηριανές και 1 από την Λιθουανία. Τους παρασχέθηκε ιατρική φροντίδα, ψυχολογική στήριξη, νομική βοήθεια και διερμηνεία στη γλώσσα τους.
Στην γραμμή SOS που διαθέτει το Δίκτυο για θύματα trafficking, δέχτηκε, για το 2008, 60 κλήσεις για νομικές συμβουλές αλλά και άμεσης βοήθειας από τις οποίες 20 θύματα φιλοξενήθηκαν στο ξενώνα του Δικτύου.
Το συμπέρασμα του Δικτύου είναι ότι τα θύματα trafficking αποκτούν σιγά σιγά εμπιστοσύνη στις υπηρεσίες των ΜΚΟ και φέτος, για πρώτη χρονιά, τηλεφωνούν τα θύματα αυτοπροσώπως και όχι μέσω τρίτου προσώπου.
2.3. ΕΝΩΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ - ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ: Δραστηριοποιείται στα θέματα βίας κατά των γυναικών με ποικίλες εκδηλώσεις όπως, ψηφίσματα, ανακοινώσεις και συνεντεύξεις στον τοπικό Τύπο, και συμπαρίσταται έμπρακτα σε γυναίκες που δέχονται οποιαδήποτε μορφής βίας. Παραδείγματα: α) υπερασπίστηκαν οικονομική μετανάστρια που δέχτηκε άδικη και ρατσιστική επίθεση από οδηγό λεωφορείου, β) συμπαραστάθηκαν στην περίπτωση βιασμού μαθήτριας στην Αμάρυνθο, κινητοποιώντας την τοπική κοινωνία και καταγγέλλοντας τα γεγονότα στο τοπικό Τύπο και την Τηλεόραση. Δεν έχουν πάρει κανένα πρόγραμμα και ενισχύονται οικονομικά μόνο από τα μέλη τους.
2.4. ΚΕΝΤΡΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΔΗΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ: Το Κέντρο Γυναικών του Δήμου Καρδίτσας, προσφέρει συμβουλευτική, νομική και ψυχολογική βοήθεια σε θύματα κακοποίησης και βοηθά την τοπική κοινωνία στην ευαισθητοποίηση σε θέματα βίας κατά των γυναικών. Υπάρχει άμεση ανάγκη για ξενώνα φιλοξενίας θυμάτων βίας, σε τοπικό και θεσσαλικό επίπεδο, δεν υπάρχει όμως κρατική επιχορήγηση.
2.5. ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ και ΔΡΑΣΗΣ για την ΕΙΡΗΝΗ ( ΚΕΔΕ): Το πρόγραμμα STOP NOW- «Σταματήστε το traffcking των ανθρώπινων όντων τώρα»- που είχε αρχίσει το 2004 με επιχορήγηση του Υπουργείου Εξωτερικών δεν ολοκληρώθηκε, διότι δεν δόθηκαν τα χρήματα.
Το ΚΕΔΕ μέσω του περιοδικού του ο Αγώνας της Γυναίκας, που κυκλοφορεί δυο φορές το χρόνο ενημερώνει σχετικά με την νομοθεσία για τα γυναικεία θέματα και κάνει κριτική αποτίμηση. Επίσης το ΚΕΔΕ δραστηριοποιείται σε θέματα ειρήνης σε σχέση με τις γυναίκες.
2.6. ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ και ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΘΥΜΑΤΩΝ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ και ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ (Ε.Κ.Υ.Θ.Κ.Κ.Α): Διαθέτει ξενώνα φιλοξενίας για θύματα κακοποίησης και trafficking. Επίσης προσφέρει παροχή ψυχολογικής, κοινωνικής και νομικής υποστήριξης σε θύματα σωματεμπορίας άλλα και ενδοοικογενειακής βίας. Διοργανώνει σεμινάρια επιμόρφωσης των ντόπιων αστυνομικών για θέματα σωματεμπορίας, αλλά και σε άλλες επαγγελματικές ομάδες καθώς και ενημέρωση του κοινού για τα θέματα βίας. Έχει επιδοτηθεί από ευρωπαϊκά προγράμματα που αναφέρουμε στο σχετικό κεφάλαιο.
2.7. ΚΊΝΗΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ (ΚΔΓ) : Συνεχίζει το έργο της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού.
- Ασκεί πίεση στις αρμόδιες Αρχές για την θεσμοθέτηση και εφαρμογή μέτρων στήριξης και προστασίας των θυμάτων βίας.
- Συντάσσει και κοινοποιεί κείμενα διαμαρτυρίας, όπως και στην περίπτωση βιασμού μαθήτριας στην Αμάρυνθο
- Συνεργάζεται με φεμινιστικές ΜΚΟ για θέματα βίας κατά των γυναικών.
-Δεν παίρνει επιχορήγηση από κανένα κρατικό φορέα και ενισχύεται οικονομικά μόνο από τα μέλη της.
2.8. ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΟΜΑΔΑ ΑΥΤΟΑΜΥΝΑΣ : Η Γυναικεία Ομάδα Αυτοάμυνας εξακολουθεί να εκπαιδεύει γυναίκες για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε μορφής βίας είτε σωματικής είτε λεκτικής. Συνεργάζεται με όλες τις ΜΚΟ που ασχολούνται με θύματα ενδοοικογενειακής βίας αλλά και με τον ξενώνα της Γ.Γ.Ι, παρέχοντας δωρεάν μαθήματα. Έχει πραγματοποιήσει δωρεάν σεμινάρια αυτοάμυνας σε συλλόγους γυναικών σε δήμους και κοινότητες και έχει δώσει διαλέξεις για θέματα βίας.
- Έχει συμπαρασταθεί σε δικές για θύματα βιασμού και trafficking και έχει πάρει δυναμικό μέρος στη εκστρατεία συμπαράστασης της Κωνσταντίνας Κούνεβα. Η Κούνεβα είναι μια γυναίκα από την Βουλγαρία, συνδικαλίστρια στο σύλλογο των καθαριστριών στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Δέχτηκε δολοφονική επίθεση στις 23/12/2008 από μπράβους, με βιτριόλι που της έριξαν στο πρόσωπο και την ανάγκασαν και να το πιει. Νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση στο Νοσοκομείο Ευαγγελισμός.
- Διαθέτει ιστοσελίδα με το ιστορικό της ομάδας, καθώς και βιογραφικό με όλες τις δράσεις της ομάδας. Η ομάδα δεν παίρνει επιχορήγηση από κανένα κρατικό φορέα και ενισχύεται οικονομικά μόνο από τα μέλη της.

VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Οι διαπιστώσεις μας συνοπτικά:
1.Δεν υπάρχουν ξενώνες φιλοξενίας για θύματα γυναίκες ενδοοικογενειακής βίας και trafficking , έστω μόνο στις πρωτεύουσες των Νομών. Υπάρχουν, όπως αναφέρουμε, μόνο 2 ξενώνες φιλοξενίας υπό κρατική μέριμνα σε όλη την Ελλάδα, και μάλιστα ο ένας σε υπολειτουργία για περίπου 2.500.000 εκατομμύρια Ελληνίδες.
2.Δεν υπάρχουν γραμμές στήριξης για τα θέματα βίας, καθώς και ειδικοί επιστήμονες να τις στελεχώσουν.
3.Δεν υπάρχουν αντίστοιχα προγράμματα και διάθεση οικονομικών πόρων από την πλευρά της πολιτείας για θέματα βίας.
4. Στα αστυνομικά τμήματα, δεν υπάρχουν εκπαιδευόμενοι αστυνομικοί για την αντιμετώπιση των θυμάτων, παρά την εκπαίδευση που προηγήθηκε. Επί πλέον, οι αξιωματικοί της αστυνομίας συχνά δηλώνουν άγνοια του νέου νόμου καθώς και των φορέων στους οποίους πρέπει να κατευθύνουν τα θύματα για παροχή βοήθειας.
5. Δεν υπάρχουν γιατροί (γυναίκες ή άντρες) για αντιμετώπιση θυμάτων κακοποίησης η βιασμών στα δημόσια νοσοκομεία.
6. Η Γ.Γ.Ι και τα εμπλεκόμενα Υπουργεία σπανίως συνεργάζονται με τις ΜΚΟ που ασχολούνται με θέματα βίας, με αποτέλεσμα να στερούν τη δυνατότητα παροχής υπηρεσιών στα θύματα βίας από γυναίκες ευαισθητοποιημένες, με μακρά πείρα στον τομέα της βίας και με φεμινιστική συνείδηση, προϋπόθεση απαραίτητη για την πάταξη του φαινομένου. Για την έλλειψη αυτής της συνεργασίας, ευλόγως αποδίδουμε την πλήρη ευθύνη στη διοίκηση της Γ.Γ.Ι.

Ευνόητο είναι ότι η νέα νομοθετική ρύθμιση για την ενδοοικογενειακή βία και την εμπορία γυναικών, έστω και με σημαντικά ελαττώματα και κενά, παραμένει ανεφάρμοστη και γράμμα κενό, λόγω παντελούς έλλειψης των αναγκαίων δομών (ξενώνων, συμβουλευτικών κέντρων, παροχής υπηρεσιών από ειδικούς επιστήμονες) αλλά και την ολοσχερούς απουσίας πολιτικής βούλησης για την αντιμετώπιση του φαινομένου από πλευράς του κράτους.
VII. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1


Π ρ ο ς

Τα μέλη της συσταθείσας Ομάδας Εργασίας
με αντικείμενο την επεξεργασία νόμου
για την καταπολέμηση της ενδοοικογενειακής βίας

Γενική Γραμματεία Ισότητας
Δραγατσανίου 8
Αθήνα 105 59

Αθήνα 26 Ιουνίου 2005

Προτάσεις της ΚΔΓ (Κίνησης Δημοκρατικών Γυναικών)
και των λοιπών μελών του Δικτύου «για την καταπολέμηση της ανδρικής βίας
κατά των γυναικών» [1]

Η βία κατά των γυναικών είναι ένα πρόβλημα πραγματικό, του οποίου τις συνέπειες, μεταξύ των οποίων και τις οικονομικές, υφίσταται το κοινωνικό σύνολο καθημερινά. Ωστόσο οι γυναίκες που κακοποιούνται δεν καταγγέλλουν την κακοποίηση, ακόμα κι όταν νοιώθουν ότι κινδυνεύουν.

«Μπορεί να φοβούνται την εκδίκηση σε βάρος τους ή σε βάρος των παιδιών, ή να μην έχουν δουλειά, την οποία δύσκολα μπορούν να ψάξουν αν ο δράστης τους το απαγορεύει, ο οποίος πολλές φορές τους έχει απαγορεύσει και τις κοινωνικές σχέσεις, ακόμα και με την οικογένειά τους. Στις εύπορες γυναίκες υπάρχουν κοινωνικοί φραγμοί όπως ο φόβος ότι δεν θα τις πιστεύουν, το αξιοπρεπές επάγγελμα του συζύγου που θα πάθει ζημιά, η απομόνωση από την οικογένεια που παίρνει το μέρος του θύτη, ειδικά αν έχει χρήματα και κοινωνικό κύρος και ψάχνει για φταίξιμο στην γυναίκα, η στάση των μεγαλυτέρων γυναικών που ισχυρίζονται ότι έτσι είναι όλοι οι άνδρες, η έλλειψη χρημάτων σε ρευστό, ακόμα κι όταν υπάρχουν πολλά περιουσιακά στοιχεία»[2].

Με βάση τα καταγραμμένα αυτά στοιχεία, είναι ευνόητο ότι δεχόμαστε με ανακούφιση την μέριμνα για την κάλυψη του νομοθετικού κενού και την πρόταση της Γ.Γ.Ι. για συνεργασία «για την προώθηση των δράσεων για την ισότητα των φύλων και τη στήριξη, προώθηση και ενδυνάμωση της θέσης των γυναικών». Γιατί η βία, δημιουργεί, εκτός των άλλων, ένα πλήθος στοιχείων που καλλιεργούν και εδραιώνουν την εχθρότητα των φύλων, όπως την καχυποψία, τον φόβο κ.ά. Συχνά αποκρύπτουμε και από μας τους ίδιους τα εχθρικά αισθήματα και την εχθρική στάση για το αντίθετο φύλο και δεν τα αναγνωρίζουμε ως αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής. Όσο για το φόβο της αντρικής βίας, αυτός υπάρχει πάντοτε μ’ ένα τρόπο ανεπαίσθητο και διάχυτο.

Σχετικά με την κάλυψη του νομοθετικού κενού στον τομέα της ενδοοικογενειακής βίας και την αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου, ο φορέας μας έχει πεισθεί για τα ακόλουθα:

· Χρειαζόμαστε ένα νόμο σφαιρικό, προσαρμοσμένο στις επί μέρους περιπτώσεις αυτής της βίας, ο οποίος θα συνενώνει σε ένα μόνο κείμενο τις διατάξεις που κατά κανόνα εντάσσονται χωριστά στον ποινικό και τον αστικό κώδικα. Με τον τρόπο αυτό θα αποφεύγονται οι πιθανές νομικές διενέξεις και οι λοιπές δυσκολίες που συνεπάγεται η εισαγωγή μιας υποθέσεως σε διαφορετικά δικαστήρια, συγχρόνως δε θα εξοικονομείται χρόνος, ενέργεια και δαπάνες.
· Ο νόμος αυτός θα πρέπει:
-να περιέχει ακριβή ορισμό και περιγραφή της κολάσιμης συμπεριφοράς. -ο ορισμός θα περιλαμβάνει τόσο τη σωματική και τη σεξουαλική όσο και την ψυχολογική διάστασή αυτής της βίας, θα την αναγνωρίζει δε ως γεγονός ιδιαίτερα επιβαρυντικό που αξιώνει βαρύτερες ποινές

-να τιμωρεί τον διαπραττόμενο από σύζυγο εναντίον συζύγου βιασμό και η προβλεπόμενη ποινή να είναι η κάθειρξη. Ας σημειωθεί ότι η Ελλάδα είναι το προτελευταίο από τα Κράτη/ μέλη της Ε.Ε. που συμμορφώνεται με την πρόσκληση της Ευρ. Επιτροπής για ποινικοποίηση του συζυγικού βιασμού, ενώ υπάρχουν Κράτη στα οποία τιμωρείται και με ισόβια κάθειρξη

-να καλύπτει όλα τα στάδια: πρόληψη -προστασία και βοήθεια των θυμάτων -καταστολή, καθώς και την αντιμετώπιση των δραστών στα πλαίσια της προσπάθειας αλλαγής της βίαιης συμπεριφοράς τους.

· Στο στάδιο της πρόληψης εντάσσεται σειρά δράσεων, προηγείται δε η καταγραφή των υπαρχουσών δομών, καθώς και η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου, της οποίας μέρος αποτελεί η διαρκής καμπάνια για την ενδοοικογενειακή βία. Καμπάνια που πρέπει να διευρυνθεί και ως προς τις άλλες μορφές της βίας, ώστε να γίνει ορατή αυτή η βία και να επιτευχθεί το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα της μη ανοχής της από το σύνολο της κοινωνίας μας. Να προβλέπονται επιστημονικές έρευνες και μελέτες του φαινομένου και της έκτασής του.

· Στο στάδιο της προστασίας και βοήθειας των θυμάτων, πρέπει να θεσμοθετηθούν υπηρεσίες για την αντιμετώπιση όλων των πτυχών του προβλήματος, καθώς και μία Υπηρεσία Οικογενειακών Συμβούλων με στόχο την έρευνα, διαμεσολάβηση, παροχή συμβουλών, νομικής και υλικής συνδρομής στα θύματα. Παράλληλα πρέπει να προβλεφθούν μηχανισμοί για την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας των πιο πάνω υπηρεσιών, καθώς και την εφαρμογή και τήρηση της σχετικής νομοθεσίας.

· Θα πρέπει να θεσμοθετηθεί σειρά μέτρων προστασίας των θυμάτων και των μαρτύρων τους. Να προβλέπεται η απομάκρυνση του δράστη της ενδο-οικογενειακής βίας από την οικογενειακή εστία, με σκοπό την προστασία των υπόλοιπων μελών της οικογένειας. (Σε εθνικές εκθέσεις του Ηνωμένου Βασίλειου και της Δανίας υπογραμμίστηκε ότι, σε περιπτώσεις που έχει επιτραπεί στο βίαιο σύντροφο η πρόσβαση στα παιδιά, αυτός κατά κανόνα επωφελείται για να συνεχίσει τη βίαιη συμπεριφορά του).

Έμφαση πρέπει να δοθεί στην ανάγκη εκπαίδευσης και διαρκούς επιμόρφωσης όλων των παραγόντων που εμπλέκονται στο σύστημα αντιμετώπισης του προβλήματος (κοινωνικών λειτουργών, ψυχολόγων, εκπαιδευτικών, γιατρών, δικαστών, δικηγόρων) με πρώτους τους υπηρετούντες στην Αστυνομία.

· Στο στάδιο της καταστολής, πρέπει να εισαχθεί, ως συμπληρωματική στις ποινές φυλάκισης, η θεραπευτική αγωγή που θα ενθαρρύνει τους άνδρες να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τις πράξεις βίας που διαπράττουν. Τα ειδικά προγράμματα που εφαρμόστηκαν σε άλλες χώρες της Ε.Ε., στα πλαίσια αυτής της αγωγής, απέδειξαν ότι η ανδρική βία συχνά εκδηλώνεται ως αποτέλεσμα της αίσθησης αδυναμίας του δράστη της και χρησιμοποιείται για την απόδειξη της δύναμής του και του κύρους του στη σχέση του με το άλλο φύλο.[3] Βασικό κριτήριο των προγραμμάτων αντιμετώπισης των δραστών, τόσο κατά τη διάρκειά τους όσο και μετά το πέρας τους, πρέπει να είναι η ασφάλεια των κακοποιημένων γυναικών και των παιδιών τους. Για το λόγο αυτό πρέπει:

- Οι ασχολούμενοι με την αντιμετώπιση των δραστών, πριν αρχίσουν τη δουλειά τους, να υφίστανται ειδική εκπαίδευση και να σπουδάζουν τα σχετικά προγράμματα. Επίσης είναι σκόπιμο να εποπτεύονται από γυναικείες ομάδες, ώστε οι υπό αντιμετώπιση δράστες να έχουν τη δυνατότητα να επανεκτιμήσουν τη δική τους σχέση με τις γυναίκες.

- Το πρόγραμμα αντιμετώπισης του δράστη δεν πρέπει να διαχωρίζεται από το πρόγραμμα υποστήριξης της κακοποιημένης γυναίκας. Πρέπει τα δύο προγράμματα να βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία.

- Το πρόγραμμα αντιμετώπισης του δράστη πρέπει να εναρμονίζεται με το ποινικό σύστημα επιβολής κυρώσεων. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει το πρόγραμμα αναμόρφωσης του δράστη να γίνεται άλλοθι για την απαλλαγή του από την επιβληθείσα ποινή.

· Πρέπει να προβλέπεται η ταχεία εκδίκαση των υποθέσεων που αφορούν περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας.

· Για την ορθή εφαρμογή του προτεινόμενου νόμου πρέπει να προβλεφθεί η ίδρυση και λειτουργία ειδικού Ταμείου για τα θύματα της ενδοοικογενειακής βίας. Ανάγκη να συμπεριληφθεί στον Προϋπολογισμό ειδικό κονδύλι για τη βία κατά των γυναικών, ως ποσοστό του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος.

· Πρέπει τέλος, και όχι τελευταίο, να θεσμοθετηθεί η συνεργασία με τους μη κυβερνητικούς φορείς (κατά κανόνα φεμινιστικές οργανώσεις, ομάδες και δίκτυα), καθώς και το δικαίωμα τους να παρίστανται ως πολιτική αγωγή στις δίκες που αφορούν περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, με τη σύμφωνη γνώμη του θύματος. Είναι γεγονός πως στην Ελλάδα, όπου σπανίζουν τα καταφύγια για τις κακοποιημένες γυναίκες, τα θύματα της βίας απευθύνονται σε μη εξειδικευμένα κέντρα (νοσοκομεία και κέντρα υγείας). Όμως, στις ανάγκες των γυναικών που βρίσκονται αντιμέτωπες με τη βία, ανταποκρίνονται οι γυναικείες συλλογικότητες που προσφέρουν στα θύματα: δωρεάν νομική στήριξη -βοήθεια και συμπαράσταση στις αίθουσες των δικαστηρίων -ψυχολογική βοήθεια -εκπαίδευση για αυτοπροστασία, ενώ συγχρόνως ασκούν πίεση στις αρμόδιες αρχές και αξιώνουν την πολιτική καταδίκη της βίας κατά των γυναικών. Επιδίδονται επίσης αυτές οι συλλογικότητες στη μελέτη των διαφορετικών εμπειριών των γυναικών στον τομέα της βίας και των διακρίσεων που απορρέουν από αυτήν. Ακόμη, οι περισσότερες από αυτές καταγράφουν τα στοιχεία του προβλήματος της βίας κατά των γυναικών. Θυμίζουμε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει τον σημαντικό ρόλο των γυναικείων ΜΚΟ στον τομέα της αντιμετώπισης του προβλήματος της βίας κατά των γυναικών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κρίνει εξ άλλου ότι χρειάζεται ευρεία ενημέρωση του κοινού μέσω εκστρατειών στο κάθε Κράτος και έχει επισημάνει ότι όλα αυτά τα χρόνια οι οργανώσεις αυτές, καθώς και ορισμένες ομάδες γυναικών, κάνουν προσπάθειες για την ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου σχετικά με τη βία που υφίστανται οι γυναίκες, με στόχο τη δημιουργία μιας κοινωνίας ισορροπημένης, μιας κοινωνίας που τα μέλη της θα μπορούν να συμβιώνουν αρμονικά. Ας σημειωθεί ότι στα περισσότερα Κράτη/ μέλη της Ε.Ε. η λειτουργία των αντίστοιχων γυναικείων ΜΚΟ χρηματοδοτείται από το Κράτος.

Με τις ευχές μας για την ευόδωση του έργου σας.

Η Πρόεδρος της ΚΔΓ Η Γενική Γραμματέας της ΚΔΓ

Καίτη Παπαρρήγα Κωσταβάρα Ευαγγελία Γαζή
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2



ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ1


Προς
το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης

Κοινοποιούμενο στους

ΕΣΗΕΑ, Συνήγορο του Πολίτη, Γενική Γραμματεία Ισότητας, Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών, Ένωση Ιδιοκτητών ΜΜΕ, Ένωση Διαφημιστών, Ένωση Ανταποκριτών Ξένου Τύπου.

Θέμα: Ισότητα γυναικών-ανδρών

Αθήνα, 25 Φεβρουαρίου 2009

Κυρίες, Κύριοι

Έχοντας ως βασικό στόχο την προάσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών αλλά και την εν γένει προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, με θλίψη, ενίοτε και με αγανάκτηση, παρατηρούμε εδώ και καιρό από τις μικρές μας οθόνες την προβολή του ανθρώπου και κυρίως της γυναίκας ως αναλώσιμου προϊόντος, διαθέσιμου προς πάσα χρήση και πλήρως απαξιωμένου.
Η φθίνουσα πορεία του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας έχει ξεπεράσει κάθε όριο. Η γυναίκα αποτελεί το περιτύλιγμα, το απαραίτητο «συνοδευτικό» του κάθε προϊόντος. Το κορμί την φέρει και όχι αυτή το κορμί. Τόσο σε τηλεοπτικές εκπομπές, όπως π.χ. το Deal, Super Deal, Όλα, όσο και σε διαφημίσεις, η γυναίκα παρουσιάζεται ως άψυχη, ημίγυμνη ή και γυμνή κούκλα, άβουλο ον, που φέρει το καλοσχηματισμένο κορμί της εδώ και εκεί, με μόνο σκοπό την τέρψη των οφθαλμών και την ικανοποίηση των πάσης φύσεως ορέξεων των απανταχού τηλεθεατών.
Χαρακτηριστικά εξάλλου είναι και κάποια παραδείγματα διαφημίσεων, όπως π.χ. της COSMOTE, «την κόρη σας δεν την αγαπώ, για την προίκα της την παίρνω», λέει χαριτολογώντας ο μέλλον γαμπρός. Σοκαρισμένοι όλοι στην αρχή, με την μέλλουσα νύφη παντελώς αδρανή και αποδεχόμενη στωικά την μοίρα της, μια «μοίρα» που ευτυχώς έχει ξεπεραστεί εδώ και χρόνια, εν συνεχεία γελάνε και τον συγχαίρουν για την ειλικρίνειά του, επαινώντας την COSMOTE. Σε άλλη διαφήμισή της E-SHOP προβάλλεται μια ερωτική σκηνή όπου, γδύνοντας ο άντρας την γυναίκα, βλέπει στο εσώρουχό της (σλιπ) την προειδοποίηση ότι «ΘΑ ΤΟ ΠΛΗΡΩΣΕΙΣ ΑΚΡΙΒΑ». Οι λεπτομέρειες νομίζουμε ότι είναι όχι μόνο περιττές, αλλά και έξω από την αισθητική κάθε ανθρώπου που σέβεται τον εαυτό του και τον διπλανό του ως εαυτόν… .

Τα παραδείγματα αυτά, δυστυχώς, δεν αναφέρονται ως μόνα εντοπισθέντα, «μελανά σημεία», αλλά ως δείγμα μια τηλεοπτικής πραγματικότητας που προκαλεί. Αντίστοιχου περιεχομένου και η διαφήμιση του αυτοκινήτου Daewoo Matiz (η ημίγυμνη κυρία το πλένει εξωτερικά, τρίβοντας και το σώμα της πάνω σε αυτό με ευχαρίστηση… αλλά ξεχνώντας να κλείσει τα παράθυρα…). Και αν σε κάποιους προκαλούν απλά γέλιο, μάλλον θα πρέπει να επαναπροσδιορισθούν τα όρια του χιούμορ και της προσβολής!

Μετά από τόσα χρόνια διαρκών προσπαθειών και αγώνων, σε μια εποχή που η γυναίκα με διαρκείς διεκδικήσεις έχει κατακτήσει το δικαίωμα στην ισότητα κι έχει καταπιαστεί με όλους τους ρόλους και καταξιωθεί σε όλα τα επίπεδα, κάποιοι, για λόγους καθαρά κερδοσκοπικούς, συνεχίζουν να την προβάλλουν είτε ως «όμορφη, πλην χαζή, κούκλα» είτε ως εξαρτώμενο αβοήθητο πλάσμα, ή ως επί πληρωμή ερωτική σύντροφο. Και αυτό, ανεξαρτήτως τυχόν σκοπιμοτήτων, είναι από μόνο του απαξιωτικό.

Παρατηρώντας, μεταξύ άλλων, και όσα πιο πάνω σας αναφέραμε, κρίνουμε σκόπιμο να απευθυνθούμε σε εσάς, ως μόνους και αποκλειστικά αρμόδιους για να εκφράσουμε τους προβληματισμούς μας, αλλά και να επισημάνουμε την ανάγκη για δράση – αντίδραση σ’ αυτή την μαζική, εσκεμμένη προβολή ευτελών «προτύπων», που, πέραν των καταστρεπτικών συνεπειών της, κινδυνεύει να γίνει ανεξέλεγκτη.

Είναι θλιβερό ότι, μετά από τόσες δεκαετίες προσπαθειών μας, είμαστε αναγκασμένες να συνεχίζουμε να διεκδικούμε τα αυτονόητα. Στις μέρες μας η τηλεόραση προβάλει μεγαλύτερη ποικιλία στερεοτύπων, αλλά στη λογική της ενσωμάτωσης των γυναικών στο ανδρικό πρότυπο και μάλιστα με έμφαση στη βία. Είναι ανάγκη να επαναλάβουμε ότι τα ΜΜΕ, ιδιαίτερα τα ηλεκτρονικά, με τις εικόνες που προβάλλουν αλλά και το λόγο που εκπέμπουν στέλνουν μηνύματα στην κοινωνία μέσω των οποίων συντηρούν και αναπαράγουν τις κοινωνικές αντιλήψεις, με αποτέλεσμα να εμποδίζουν την επίτευξη της ισότητας των δύο φύλων; -παράγοντα εξανθρωπισμού της κοινωνίας μας.
Είναι γνωστό ότι ο ρόλος των ηλεκτρονικών ΜΜΕ στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και αντίληψης είναι καθοριστικός, επειδή, με τη χρήση της εικόνας, εισβάλουν σε κάθε σπίτι και σε κάθε γωνιά της χώρας μας. Δεν είναι τυχαίο το ότι η ΤV εντάσσεται στους εκπαιδευτικούς μηχανισμούς. Το θέμα είναι τι διδάσκει!!!

Σε διεθνές συνέδριο, που είχε οργανώσει τον Νοέμβριο του 1985 η Γενική Γραμματεία Ισότητας, είχε ανακοινωθεί ότι είναι έτοιμο για να κατατεθεί στη Βουλή νομοσχέδιο για τη διαφήμιση, το οποίο περιλαμβάνει διατάξεις που προβλέπουν την απαγόρευση της εκμετάλλευσης του σώματος της γυναίκας και της προσβολής της νοημοσύνης της. Στις 5 Οκτωβρίου 1995 το Συμβούλιο των υπουργών των Κρατών Μελών της ΕΕ υιοθέτησε Ψήφισμα σχετικό με την εικόνα της γυναίκας και του άνδρα στη διαφήμιση και τα μέσα ενημέρωσης. Επίσης, θεσμοθετήθηκε και στη χώρα μας η αρχή του gender mainstreaming2, σε συνέχεια της αναγνώρισης του γεγονότος ότι: οι γυναίκες διαθέτουν ταλέντα και δεξιότητες που είναι αναγκαία για την ανάπτυξη των κοινωνιών μας. Η αρχή αυτή θα πρέπει να εφαρμοστεί και στα ΜΜΕ, ώστε να τροποποιηθούν τα προβαλλόμενα στερεότυπα ανδρών και γυναικών και να προσαρμοστούν στην κοινωνική πραγματικότητα, προβάλλοντας τον καινούριο άνθρωπο που έχει προκύψει. (άνδρα και γυναίκα).

Αλλά, για να επιτευχθεί η εφαρμογή αυτής της αρχής, πρέπει να προηγηθεί η θεσμοθέτηση της επιμόρφωσης των εργαζομένων στα ΜΜΕ σχετικά με τα θέματα της ισότητας των φύλων. Στο προαναφερόμενο συνέδριο της Γ.Γ.Ι., ο Γιώργος Ρωμαίος -μετέπειτα υπουργός Δημόσιας Τάξης- είχε δηλώσει : «Υπηρετώντας τη δημοσιογραφία είκοσι πέντε χρόνια, όσο μπορούσα πιο σωστά, δυσκολεύτηκα να ξεπεράσω τη νοοτροπία της διάκρισης μέσα στην οποία είχαμε γεννηθεί και μεγαλώσει». Αλλά, όπως γνωρίζετε καλύτερα από μας, ένας από τους στόχους της ΕΣΗΕΑ είναι, η διασφάλιση του κοινωνικού ρόλου των δημοσιογράφων. Την υποκειμενικότητα δε του δημοσιογράφου, όπως δήλωσε και ο κ. Ρωμαίος, «την συνθέτουν ο βαθμός της παιδείας του, του ήθους του, της υπευθυνότητάς του και βασικά η στάση του και η τοποθέτησή του μέσα στην κοινωνική δομή». Για να εκλείψει, συνεπώς, το φαινόμενο της διάχυσης της αναχρονιστικής και μη ρεαλιστικής εικόνας της δήθεν κοινωνικής πραγματικότητας, μέσα από τις εκπομπές, τα ρεπορτάζ και τις διαφημίσεις της τηλεόρασης, είναι απαραίτητη η ευαισθητοποίηση και η κατάρτιση των ανθρώπων που την υπηρετούν στο πνεύμα της σύγχρονης πραγματικότητας.

Με την ελπίδα ότι κατορθώσαμε να σας κάνουμε κοινωνούς του προβληματισμού και των έντονων ανησυχιών μας και πιστεύοντας ότι συμφωνείτε μαζί μας ως προς το ότι η εδραίωση της ισότητας δεν ευνοεί τις γυναίκες αλλά το σύνολο της κοινωνίας και συνεπώς αξίζει να προσπαθήσουμε να απαλλάξουμε αυτή την κοινωνία από τα βλαπτικά στοιχεία, όπως αυτά που περισσεύουν στο χώρο των ΜΜΕ, θα περιμένουμε την ανταπόκρισή σας. Συγχρόνως σας δηλώνουμε ότι είμαστε πρόθυμες να συζητήσουμε μαζί σας και να συνεργαστούμε για την ευόδωση του σκοπού μας.

Για το Εθνικό Παρατηρητήριο για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών,
εκ μέρους του Δικτύου «για την καταπολέμηση όλων των μορφών της ανδρικής βίας κατά των γυναικών»

Αλεξία Τσούνη τηλ. 6974461210
Σταυρούλα Κουράκου τηλ. 6944415165
Ντίνα Βαρδαραμάτου τηλ. 6977609715.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3


ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ




Π ρ ο ς

Τον Υπουργό Δικαιοσύνης


Κοινοποιούμενο
Στον Πρωθυπουργό
και την Γενική Γραμματέα Ισότητας

Θέμα : Επώνυμο γυναικών
Αθήνα 19 Νοεμβρίου 2008



Κύριε Υπουργέ της Δικαιοσύνης

Μετά την κατάθεση στη Βουλή του τελικού κειμένου του Ν/Σ που εμπεριέχει διατάξεις που τροποποιούν το ελληνικό Οικογενειακό Δίκαιο, από το οποίο είχε απαλειφθεί η διάταξη που τροποποιούσε το άρθρο 1388 του Α.Κ.1, πιστέψαμε ότι εισακούσατε το αίτημα των γυναικείων οργανώσεων της χώρας μας, -που όλες, ανεξαιρέτως, ζήτησαν την μη τροποποίηση του άρθρου 1388 ΑΚ.- και θελήσατε να αποδείξετε ότι η ελληνική κυβέρνηση τηρεί τις δεσμεύσεις της2.

Τραγική υπήρξε η έκπληξή μας όταν πληροφορηθήκαμε ότι την τελευταία στιγμή3 αθετήσατε την υπόσχεσή σας και επανήλθατε στην απαλειφθείσα διάταξη, αψηφώντας τις επίσημες δεσμεύσεις της Ελλάδας, καθώς και τις διατάξεις του θεμελιώδους για ένα σύγχρονο Κράτος Δικαίου Ν. 1342/83, νόμου με τον οποίο η Ελλάδα επικύρωσε τη Διεθνή Σύμβαση του ΟΗΕ, τη γνωστή από τα αρχικά της στη λατινική τους γραφή ως CEDAW (Convention on the Elimination of Discrimination Against Women).

Ας σημειωθεί ότι το Κράτος μας, κατά τη διάρκεια της Προεδρίας του (α΄ εξάμηνο 2003), κάλεσε την Commission να καθιερώσει, σε συνεργασία με τα Κράτη μέλη, μία ετήσια έκθεση σχετικά με την πρόοδο στο θέμα της ισότητας των φύλων και της ένταξης της στον τομέα της πολιτικής. Αναρωτιόμαστε, τι εντύπωση θα προκαλέσει στην Επιτροπή της Κοινότητας η επισήμανση αυτού του νομοθετικού απαραδέκτου, στην έκθεση που έχει υποχρέωση να εμφανίσει το Ελληνικό Εθνικό Παρατηρητήριο τον προσεχή μήνα4.

Είναι δυνατόν να σας αφήνει αδιάφορο η επάνοδος της χώρας μας στο προ του 1983 καθεστώς, όταν αυτή διέθετε τον πλέον οπισθοδρομικό Αστικό Κώδικα;

Είναι αδιανόητο να ζητάτε την εξαφάνιση μιας διάταξης που εφαρμόστηκε επί ένα τέταρτο του αιώνα και χάρισε στις γυναίκες αυτής της χώρας –στο ήμισυ και πλέον του πληθυσμού της- την αξιοπρέπεια και τη δυνατότητα να αισθάνονται ισότιμες με τους άνδρες!!!

Κύριε Υπουργέ της Δικαιοσύνης, σας ζητούμε να τιμήσετε το αξίωμά σας και να μην επιμείνετε στην επιβολή αυτού του αναχρονιστικού μέτρου.


Για το Εθνικό Παρατηρητήριο για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών, εκ
μέρους του Δικτύου «για την καταπολέμηση όλων των μορφών της ανδρικής βίας κατά των γυναικών»

Οι συντονίστριες
Ντίνα Βαρδαραμάτου τηλ. 6977609715.
Σταυρούλα Κουράκου τηλ. 6944415165
Αλεξία Τσούνη τηλ. 6974461210
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4

αρ.πρωτ.374049/25/2/2009

ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Δ/ΣΗ – ΝΙΚΗΤΑΡΑ 8-10, ΑΘΗΝΑ


ΑΡΜΟΔΙΕΣ
Αλεξία Τζούνη 6974461210
Ντίνα Βαρδαραμάτου 6977609715
Σταυρούλα Κουράκου 6944415165



ΠΡΟΣ
ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΗΣ
ΤΜΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ
Αρμόδια Κα Βαμβακάκη
Π. Κανελλοπούλου 4 Τ.Κ.10177

Κυρία Βαμβακάκη,

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί καλύτερα το φαινόμενο της βίας κατά των γυναικών και προς διευκόλυνση των αρμόδιων αστυνομικών οργάνων και αστυνομικών τμημάτων, σας στέλνουμε συνημμένα βασικές συμβουλές αυτοάμυνας, καθώς και λίστα των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών και των γυναικείων οργανώσεων όπου μπορούν να απευθυνθούν οι γυναίκες που καταγγέλλουν γεγονότα σχετικά με βιασμό ή ενδοοικογενειακή βία.

Σας παρακαλούμε να κοινοποιηθούν και να διανεμηθούν σε όλα τα αστυνομικά τμήματα της χώρας.

Επίσης, σύμφωνα με τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τη Συνθήκη CEDAW (Ν.1342/83), θα πρέπει να μεριμνήσετε έτσι ώστε, σε περιπτώσεις καταγγελίας βιασμού ή ενδοοικογενειακής βίας, η κατάθεση του θύματος να λαμβάνεται από αστυνομικό του ίδιου φύλου, ειδικά εκπαιδευμένου.

Σας ευχαριστούμε εκ των προτέρων για την καλή συνεργασία και παρακαλούμε να μας ενημερώσετε εντός 15 ημερών σχετικά με τις ενέργειές σας.

ΣΥΝΗΜΜΕΝΑ :
1) Συμβουλές Αυτοάμυνας
2) Λίστα των κρατικών υπηρεσιών και των ΜΚΟ σχετικά με την ενδοοικογενειακή βία και το βιασμό.

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ : Γενική Γραμματεία Ισότητας – Δραγατσανίου 8- Τ.Κ. 10559
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5

Βιογραφικό Σημείωμα


Kαίτη Παπαρρήγα - Κωσταβάρα
Νομικός - Κοινωνιολόγος
Σόλωνος 128 - 106 81 Αθήνα
Τηλ. 210 38 21 106
Fax 210 38 21 879


Σπουδές

Νομικά στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο Jussieu του Παρισιού.
Ευρωπαϊκό Δίκαιο στο Ινστιτούτο Ευρωπαϊκών Σπουδών.
Μεταπτυχιακές σπουδές στο Ποινικό Δίκαιο στην Ιταλία.
Γυναικείες Σπουδές στο Πανεπιστήμιο St. Denis του Παρισιού.
Διατριβή στο θέμα "Ο Βιασμός: Το Έγκλημα, η Δίκη και οι Κοινωνικές Αντιλήψεις”

Δραστηριότητες σχετικές με την ισότητα των δύο φύλων

· Συντονίστρια και ειδική σύμβουλος του Ελληνικού Εθνικού Παρατηρητηρίου για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών.
· Συντάκτρια της πρώτης έκθεσης του Ελληνικού Εθνικού Παρατηρητηρίου για τη βία κατά των γυναικών (Νοέμβριος 2004).
· Ιδρυτικό στέλεχος του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την καταπολέμηση της ανδρικής βίας κατά των γυναικών.
· Ειδική εμπειρογνώμονας, μέλος της Διϋπουργικής Επιτροπής για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών.(2000-2004). Με εντολή της Επιτροπής συντάκτρια και επιμελήτρια του προγράμματος επιμόρφωσης των επαγγελματιών (Δικαστών, Εισαγγελέων, Δικηγόρων του Δημοσίου, Αστυνομικών, Κοινωνικών Λειτουργών, Ψυχολόγων, Επιμελητών ανηλίκων, Γιατρών, Νοσηλευτικού προσωπικού, Εκπαιδευτικών, Δημοσιογράφων) από την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης.
· Υπό την ιδιότητα της δικηγόρου, υπεράσπιση των θυμάτων του βιασμού στις αντίστοιχες δίκες.(1975-2000).
· Μέλος της ευρωπαϊκής επιτροπής έρευνας για τη σεξουαλική παρενόχληση στους χώρους εργασίας, εθνική ερευνήτρια για την Ελλάδα (1996-97).
· Ανεξάρτητη εμπειρογνώμονας για θέματα βίας κατά των γυναικών στο Συμβούλιο της Ευρώπης.
· Διδάσκοντας σε σεμινάρια επιμόρφωσης στα θέματα της ισότητας των δύο φύλων, εκπαίδευσε νέους δικηγόρους, δικαστές και αξιωματικούς της αστυνομίας. Ως συντονίστρια προγραμμάτων εκπαίδευσης στο νέο ρόλο του πατέρα, δίδαξε 75 εργοδότες και υπαλλήλους μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.
· Μέλος της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής που συνέταξε το νόμο 1329/83 που τροποποίησε το Οικογενειακό Δίκαιο.
· Μέλος της Διϋπουργικής Επιτροπής μελέτης και επεξεργασίας Σχεδίου Νόμου για την αποποινικοποίηση των αμβλώσεων (1985-86).
· Συντάκτρια του κατατεθέντος (1979) από το Σύνδεσμο Ελληνίδων Επιστημόνων ολοκληρωμένου Σχεδίου Νόμου για το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο.
· Δραστήριο μέλος επί δεκαετίες του Γυναικείου Κινήματος. Πρόεδρος της ΜΚΟ «Κίνηση Δημοκρατικών Γυναικών» από το 1981 μέχρι το 2006. Διευθύνει την ομάδα «Βία –Βιασμός» της ίδιας οργάνωσης που ασχολείται με τα σχετικά προβλήματα. Μέλος του Δ.Σ. του Ευρωπαϊκού Λόμπυ Γυναικών (1996-2002).

Επιστημονική υπεύθυνη και συντονίστρια πολλών κοινοτικών προγραμμάτων. Μεταξύ αυτών:
· Στα πλαίσια του 5ου Μεσοπροθέσμου Προγράμματος Δράσης, επιστημονική υπεύθυνη ενός προγράμματος για τους στερεότυπους ρόλους των δύο φύλων (2003-2004) Συγγραφή σχετικού εγχειριδίου.
· Στα πλαίσια του 4ου Μεσοπροθέσμου Προγράμματος Δράσης, συντονίστρια ενός προγράμματος για την εναρμόνιση επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων (1999-2000).
· Στα πλαίσια της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας ΔΑΦΝΗ, συντονίστρια ενός προγράμματος για την ανδρική βία εναντίον των γυναικών, το οποίο ολοκληρώθηκε με ένα 3ήμερο Ευρωπαϊκό Συνέδριο με τον τίτλο «Βία κατά των γυναικών-Ανοχή μηδέν» (1998-99).
· Με την οικονομική υποστήριξη της 5ης Γενικής Διεύθυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής οργάνωσε στην Αθήνα Συνέδριο με θέμα «Σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας» (1994). Στο ίδιο πλαίσιο συνέχισε τις προσπάθειες ενημέρωσης του συνόλου της κοινωνίας και της άσκησης πίεσης σε κρατικό επίπεδο με στόχο τον περιορισμό της έκτασης του προβλήματος.

Οι σημαντικότερες δημοσιεύσεις μετά το 1995

- «Βιασμός: το έγκλημα, η δίκη, ο νόμος και οι κοινωνικές αντιλήψεις», εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, Αθήνα 2007.
-Εγχειρίδιο «Συνεργασία στην Οικογένεια και στην εργασία», έκδ. του ΚΕΚ/ΓΣΕΒΕΕ, Αθήνα 2004.
-«Η παγκοσμιοποίηση και οι επιπτώσεις της στις γυναίκες», έκδ. του ΕΛΓ – Αθήνα 2002.
- Οδηγός Νομικής Βοήθειας, έκδ. ΚΕΘΙ – Αθήνα 2002.
- «Μία νέα ποιότητα ζωής χωρίς τα στερεότυπα των φύλων», έκδ. ΚΔΓ- Αθήνα 2002.
- «Η επίδραση της βίας στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των ανηλίκων», Αστυνομική Επιθεώρηση, Αθήνα 2001.
- «Το φαινόμενο του βιασμού και η ανάγκη αντιμετώπισής του», έκδ. της Διεθνούς Αμνηστείας, Αθήνα 2001
- «Η αντιμετώπιση των δραστών βασική προϋπόθεση για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών στην οικογένεια». Αστυνομική Επιθεώρηση, Αθήνα 2000.
- «Βία κατά των γυναικών-Ανοχή μηδέν», έκδ. της ΚΔΓ, Αθήνα 2000.
- Έκθεση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την καμπάνια «Βία κατά των γυναικών : Ανοχή μηδέν»
- Μελέτη στα πλαίσια έρευνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την «σεξουαλική παρενόχληση στους χώρους εργασίας, στην Ελλάδα», εκδ. των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 1999.
- «Η βία στην οικογένεια από πλευράς του νόμου» έκδ. (1998) των δικηγόρων της Μινεζότα.
- «Η οικογένεια ως μηχανισμός κοινωνικοποίησης», Παν. Εκδόσ, Αθήνα 1997.
- «Η βία και οι γυναίκες», στην ειδική έκδοση της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας με τον γενικό τίτλο «Υγεία και Γυναίκες», Αθήνα 1996.
- «Η σεξουαλική παρενόχληση στους χώρους εργασίας» Νομικό Βήμα, 4/43, σελ.617-629, Αθήνα 1995.
- « Ο βιασμός μια κοινωνική μάστιγα», έκδ. της Σχολής « Saint Joseph », Αθήνα 1995.


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6

Βιογραφικό Σημείωμα


Κατερίνα Καπερναράκου
Δημοσιογράφος
Μακεδονίας 98Α - 156 69 Παπάγου, Αθήνα
Τηλ. 210 93 12 947, 210 65 24 550, 6974 002 904
Fax 210 65 24 550


Σπουδές

Φιλοσοφική στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Μεταπτυχιακό σεμινάριο στη Δημοσιογραφία.

Επάγγελμα

Οικονομική συντάκτρια για την εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ.
Freelance (ελεύθερος επαγγελματίας) ως μουσικός παραγωγός για ιδιωτικούς και κρατικούς ραδιοσταθμούς, freelance ως οικονομική συντάκτρια για μηνιαία περιοδικά.

Δραστηριότητες σχετικές με την ισότητα των δύο φύλων

Ενεργό μέλος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας από το 1986. Εκλέχθηκε Γενική Γραμματέας του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Τμήματος (2005-2007), ασχολούμενη ιδιαίτερα και σε βάθος με τα γυναικεία ζητήματα (θεσμική πίεση, εκπρόσωπος τύπου της Αμνηστίας στην εκστρατεία ‘Σταματήστε τη βία κατά των γυναικών’). Εκλέχθηκε Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου (2007-2009). Ως εκπρόσωπος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας συμμετείχε ενεργά σε διεθνή fora της Διεθνούς Αμνηστίας για διάφορα θέματα (ζητήματα πολιτικής, εκστρατείες, πολιτικές για θέματα φύλου). Εκπρόσωπος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας σε δημόσιες εκδηλώσεις και συνέδρια για τα δικαιώματα των γυναικών, εκπρόσωπος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας στην Εθνική Επιτροπή για την Ισότητα των Φύλων στην Ελλάδα. Σύνδεσμος της Διεθνούς Αμνηστίας με το γυναικείο κίνημα στην Ελλάδα, εκπρόσωπος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας στο Δίκτυο για την καταπολέμηση όλων των μορφών της ανδρικής βίας κατά των γυναικών και στο Εθνικό Παρατηρητήριο για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών.

Τη συλλογή των στοιχείων και την καταγραφή τους, για τη σύνταξη της παρούσας έκθεσης, επιμελήθηκε η συντονίστρια της Γυναικείας Ομάδας Αυτοάμυνας, Άντα Τσαρέα.
[1] Το «Δίκτυο για την καταπολέμηση της ανδρικής βίας κατά των γυναικών», ιδρυτικό μέλος του οποίου είναι η ΚΔΓ, είναι ένα από τα δύο σκέλη του Εθνικού Παρατηρητηρίου «για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών» που λειτουργεί από τις 31 Μαϊου 2003, όταν εξαγγέλθηκε επισήμως η ίδρυσή του στα πλαίσια της ελληνικής προεδρίας. Συντονίστρια και ειδική σύμβουλος του Παρατηρητηρίου είναι η Πρόεδρος της ΚΔΓ, η υπογράφουσα τις προτάσεις μας, η οποία συνέβαλε στη διαμόρφωση του Ν/Σ «για την πρόληψη και αντιμετώπιση της ενδοοικογενιακής βίας», ως επιστημονικό μέλος της αρμόδιας Διϋπουργικής Επιτροπής.
[2] Σύμφωνα με τα στοιχεία που καταγράφει το ελληνικό τμήμα του Δικτύου Γυναικών Ευρώπης (ένα από τα μέλη του Δικτύου «για την καταπολέμηση της ανδρικής βίας κατά των γυναικών»)
[3] Στο 4ο Ευρωπαϊκό Συνέδριο των Υπουργών για την ισότητα γυναικών-ανδρών του Συμβουλίου της Ευρώπης, που έγινε στην Κωνσταντινούπολη στις 13 και 14 Νοεμβρίου του 1997, υιοθετήθηκε μία Διακήρυξη, στις στρατηγικές της οποίας συμπεριλαμβάνεται η πρόσκληση προς τα Κράτη/ Μέλη «για την προώθηση ερευνών σχετικά με τις σχέσεις των ανδρών μεταξύ τους και τον τρόπο που αντιλαμβάνονται την ανδρική τους ταυτότητα», καθώς και «για προσπάθεια εξάλειψης της ανδρικής βίας κατά των γυναικών με την καθιέρωση της εκμάθησης του σεβασμού του άλλoυ και την στήριξη πρωτοβουλιών που θα αφορούν την αντιμετώπιση των βίαιων ανδρών».

1 Το Εθνικό Παρατηρητήριο «για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών» αποτελείται από δύο σκέλη: Το ένα σκέλος είναι ο κυβερνητικός φορέας, που μπορεί να είναι ένα ή και περισσότερα Υπουργεία και το άλλο οι συνεργαζόμενες ΜΚΟ που ασχολούνται με τη βία κατά των γυναικών. Στην Ελλάδα τον κυβερνητικό φορέα εκπροσωπεί η Γενική Γραμματεία Ισότητας και το εποπτευόμενο από αυτήν ΚΕΘΙ, οι δε ΜΚΟ (Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις) στεγάζονται κάτω από την ομπρέλα του Δικτύου «για την καταπολέμηση όλων των μορφών της ανδρικής βίας κατά των γυναικών». Η ίδρυση του Εθνικού Παρατηρητηρίου εξαγγέλθηκε επισήμως στις 31 Μαϊου 2003, στα πλαίσια της προεδρίας της Ελλάδας στην ΕΕ. Συντονίστρια και Ειδική Σύμβουλός του είναι η Καίτη Παπαρρήγα Κωσταβάρα, τηλ. 210 3821106
Τη λειτουργία του Δικτύου «για την καταπολέμηση όλων των μορφών της ανδρικής βίας κατά των γυναικών» συντονίζει 3μελές συντονιστικό όργανο, που αποτελείται από τις : Αλεξία Τσούνη (μέλος της Γυναικείας Ομάδας Αυτοάμυνας) τηλ. 6974461210, Σταυρούλα Κουράκου (μέλος της Κίνησης Δημοκρατικών Γυναικών) τηλ. 6944415165 και Ντίνα Βαρδαραμάτου (μέλος του Κέντρου Έρευνας και Δράσης για την Ειρήνη) τηλ. 6977609715.

2 Ο όρος χαρακτηρίζει την ένταξη των πολιτικών της ισότητας των φύλων σε όλους τους τομείς του σχεδιασμού και της εφαρμογής της κρατικής πολιτικής, ώστε μέσω αυτής να προωθείται η ισότητα και να μην αναπαράγονται οι ανισότητες.

1 1388 ΑΚ. παρ.1 «Με το γάμο δεν μεταβάλλεται το επώνυμο των συζύγων, ως προς τις έννομες σχέσεις τους». παρ.2 «Στις κοινωνικές σχέσεις ο κάθε σύζυγος μπορεί, εφόσον σ’ αυτό συμφωνεί και ο άλλος, να χρησιμοποιεί το επώνυμο του τελευταίου ή να το προσθέτει στο δικό του».
2 Στο Πρόγραμμα Δράσης του Πεκίνου, ο ΟΗΕ με ειδικές παραγράφους (παρ. 124 και 125) απευθύνεται στις κυβερνήσεις των Κρατών/ μελών και τις καλεί να συνεργαστούν με τις ασχολούμενες με το πρόβλημα ΜΚΟ, των οποίων ρητά αναγνωρίζεται η γνώση και εμπειρία, καθώς και η μακρόχρονη προσφορά τους, στον τομέα της ισότητας των φύλων. Το Πρόγραμμα Δράσης και την Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου που -μεταξύ των άλλων προβλέπει την ισότητα των δύο φύλων- τα υπέγραψαν οι εκπρόσωποι των 189 Κρατών μελών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, και δεσμεύτηκαν για την εφαρμογή τους.
3 Το βράδυ, που συζητιότανε στη Βουλή το Ν/Σ κατ’ άρθρο, επαναφέρατε απροειδοποίητα την διάταξη της οποίας είχατε υποσχεθεί την απάλειψη και ζητήσατε την ψήφισή της
4 Αυτονόητο ότι στην εθνική έκθεση θα συμπεριλαμβάνονται και τα κενά που τυχόν θα υπάρχουν κατά την εκτέλεση του σχετικού Εθνικού Σχεδίου Δράσης, τμήμα του οποίου αποτελεί και η εξασφάλιση της τήρησης των διατάξεων περί ισότητας που αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών.